سیاست‌نامه

تعداد بازدید:۱۵۶۵

سیاست‌نامه یکی از متون مورد نیاز مراکز راهبردی و پژوهشی مرتبط با نهادهای راهبردی به ویژه نهاد دولت (قوای سه‌گانه و سازمان‌های اجرایی کشور) است. از زمان ایران باستان، یکی از متونی که در حوزه سیاست نگاشته می‌شد، اندرزنامه‌نویسی با اندرزبُد و یا به تعبیر دوره اسلامی سیاست‌نامه‌نویسی، سیرالملوک یا شریعت‌نامه‌نویسی بود. در گذشته هم حاکمان و پادشاهان نیازمند مشاورت و راهنمایی و اندرز بودند. این موضوع در ایران باستان به شکل اندرز و یادآوری به حاکمان مطرح بود و در دوره اسلامی در بحث نصیحه لأئمه المسلمین مورد توجه قرار می‌گرفت.
هدف از این اشاره تاریخی به سیاست‌نامه‌نویسی، توجه به دو نکته مهم است: نخست اینکه مشورت دادن به نظام سیاسی، امری ضروری برای تصمیم‌گیری مناسب و بهره‌گیری از خرد جمعی در امر سیاسی بوده و امروزه نیز به شکل دیگری تداوم یافته است.
اما تفاوتی که در اینجا پدید می‌آید، سیاست‌نامه‌نویسی امری بسیار نادر و با توجه به اعتماد و شناختی که حاکمی یا پادشاهی به یک اندیشمند داشت و یا به واسطه شهرت نویسنده‌ای مورد توجه قرار می‌گرفت امروزه تأسیس دستگاه مشورت‌دهی و مراکز مطالعات راهبردی برای کمک به تصمیم‌گیری حکومت‌ها به امری نهادینه شده و لاینفک بدل شده است و افراد متخصص بسیاری در زمینه‌های مختلف سیاسی، اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و حقوقی لازم است تا به بررسی مسائل و مشکلات اجتماعی و سیاسی بپردازند.
دوم اینکه سیاست‌نامه معادل لاتین (پلیس paper) است و در اینجا صرفاً معنی تحت‌اللفظی همانند کاغذ اخبار که برای روزنامه (newspaper) در ایران اول بار توسط میرزا صالح شیرازی مطرح شد، مدنظر نبوده، بلکه گزینش این واژه با توجه به اشاره بالا، سنتی بهینه و مطلوب در سرزمین ما بوده است و این واژه با تساهل، قابلیت کاربرد برای نوشتارهایی از این دست را دارد.
اما امروزه هدف از سیاست‌نامه‌نویسی نوعی مشارکت بی‌واسطه‌تر در جریان تصمیم‌گیری عمدتاً در شرایط متعارف است و به سمت و سوی رفتار کلان سیاسی کاری ندارد، بلکه تنها به دنبال حل یک مسئله با مشکل اجتماعی است، دومین تفاوت به این موضوع بر می‌گردد که در سیاست‌نامه‌های گذشته تنها نوعی اندرز و پند بر اساس تجارب تاریخی و مثل‌ها و شواهد تاریخی بوده است؛ اما امروزه حوزه تصمیم‌گیری سیاسی به نوعی به امور عمومی در جامعه بدل گردیده و مشارکت عمومی در فعالیت سیاسی امکان بیشتری یافته است.

سیاست‌نامه‌های مدرسه حکمرانی

 

گروه‌های حکمرانی

حکمرانی آب

حکمرانی اجتماعی

تنظیم‌گری

حکمرانی فرهنگی

حکمرانی ساختار

حکمرانی شهروندی

حکمرانی اقتصادی

حکمرانی محیط زیست

حکمرانی مناطق آزاد تجاری - صنعتی